visit enkarterri

Burdina eta mendia

Hasiera / Ibilbideak / Burdina eta mendia

Ezinbestekoak Ibilbidea Informazio praktikoa

Triano eta Galdames mendien ingurua, zalantzarik gabe, Bizkaiko meatzaritzaren eta XIX. mendearen erdialdetik lurraldeak jasan zuen laborantzaren leku adierazgarrienetako bat da. XX. mendearen hasieran, Trapagaran, Ortuella eta Abanto-Zierbenako udalerriek osatutako Meatzaldea Europako meatze-ustiategi handienetako bat bihurtu zen. Paisaia honek benetan oroigarria den espazio bat ulertzea ahalbidetuko digu, XX. mendearen hasierako lan, gizarte eta aldarrikapen jarduera frenetikoaren oihartzunak pizteko gai dena. Bizkaiko meatzaldea ezagutzeko bi ibilbide ezberdin, baina osagarri, proposatzen dizkizugu.

Larreinetako funikularra > Zugaztietako meatze-herria > Zugaztietako meategiak

Larreinetako funikularra

Zure ibilbidea Trapagarango La Escontrilla auzoan hasten da, Larreineta funikular historikoan. 1926az geroztik, garraiobide honek Trapagaran eta Zugaztieta lotzen ditu, berez merezi duen hamar minutuko bidaia batean.

Monumentu kategoria duen Kultura Ondasuna izendatua dago funikularra. Bere trazadura bereziagatik (1198 metro) eta bere plataforma horizontalagatik nabarmentzen da, pertsonak, mineral-karga eta ibilgailuak garraiatzea ahalbidetzen duen diseinu bakarra Europan. Bere garaian ezinbestekoa izan zen meatzarien familien bizitzarako.

Geltokiko begiratokia

Gora iristean, hurbildu geltokiko terraza-begiratokira: Meatzaldea, Ezkerraldea, Bilbo, Getxo eta Kantauri itsasoaren ikuspegi ikusgarria izango duzu aurrean. Meatze-ingurunea esploratzen hasteko leku ezin hobea da.

Ibilbidearen hurrengo puntua Zugaztieta da, mendi artean ezkutatutako altxorra. Oinez (20 minutu inguru) edo funikularrak eskaintzen duen autobusean iritz zaitezke honaino, eguraldiak languntzen ez duenean ibilbidea laburtzeko aukera ematen duena.

Zugaztietako meatze-herria

Antzinako meatze-herri hau Bizkaian meatzaritzaren memoria hobeto gordetzen duen eremuetako bat da. Gaur egun ere zutik diraute jatorrizko zurezko etxebizitzetako batzuek, familiak bizi ziren barrakoi klasikoek, ustiategien alboan.

Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoak guztiz berritutako eta bisitatzeko moduko etxebizitza bat du. Lehenengo eraikin haiek barrakoiak ziren, baina denborak aurrera egin ahala etxebizitzak hobetu egin ziren eta auzoak ospitale bat, eliza bat, eskolak eta dendak izan zituen.

Ibilaldi atsegin baten ondoren, indaba sakramentudunak dira indarra hartzeko plater egokiena, baina Zugaztietak askoz gehiago eskaintzen du. Kaleetan dagoen giro bikainak harrituko zaitu, jatetxez, tabernaz eta pintxo-tabernaz beteta, poteoaren erritual tradizionalean parte hartzeko.

Energia berrituekin, Zugaztietako ingurune natural eta paisajistiko ikusgarria presarik gabe zeharkatzea gomendatzen dizugu. Gaur egun naturaz gainezka dagoena, duela hamarkada gutxi, benetako ilargi-paisaia zen, meatze-ustiategiz betea. Hala ere, gaur egun landarediak bere espazioa berreskuratu du eta antzinako meatze-putzuak aintzira bihurtu dira.

Eskulturen parkea

Ezin duzu galdu Meatzalde Goikoa Parkea, ibilbide eskultoriko harrigarria meatzaritza ibilbide betean. Bidea antzinako Hostion, Parkotxa eta Blondis putzuetatik sortutako lakuen artean doa, eta industria-paisaia zaharra edertasun handiko eta bizitzaz beteriko gune natural bihurtzen du.

Esperientzia osatzeko, Meatzaldea-Peñas Negras Ekoetxea bisita dezakezu, Zugaztietatik 2,5 km-ra dagoen ingurumen interpretazio zentroa. Espazio horri esker, meatze-paisaiaren eraldaketa ingurumen-ikuspegitik ulertu ahal izango duzu, eta naturak bere protagonismoa nola berreskuratu duen jakin ahal izango duzu. Oinez (40 minutu inguru), bizikletaz (15 minutu inguru) edo autoz (10 minutu inguru) hurbil zaitezke.

Ezinbestekoak

imagen de Larreinetako funikularra

Larreinetako funikularra

1926tik aurrera, funikular honek Trapagaran eta Zugaztieta lotzen ditu. Bere diseinua ibilgailuak eta pertsonak altxatzeko gai den plataforma horizontal berezi batengatik nabarmentzen da. Helburu industrialarekin sortu zena garraiobide bezala mantentzen da gaur egun, baita Bizkaiko meatzaritzaren lekuko bizi bezala ere.

imagen de Meatze-herri bat bisitatu

Meatze-herri bat bisitatu

Benetako meatze-etxebizitza bat bisitatu Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoaren eskutik eta ezagutu garaiko etxebizitzako errealitatea. Zugaztietako iraganerako bidaia hau ez dator bat orainarekin: aintzira eta bidezidorrez osatutako paisaia, antzinako industria-putzuetatik sortua eta aire zabalean deskonektatzeko aproposa.

imagen de Peñas Negraseko labirintoa

Peñas Negraseko labirintoa

Sar zaitez Peñas Negraseko Labirintoan, meatzaritzak agerian utzi zuen karst ikusgarria. Paraje honek bere formazio bitxiak eta arroka-zokoak aztertzera gonbidatzen gaitu. Jarraitu bidea eta ikusiko duzu nola aztarna industrialak Meatzaldeko txoko fotogenikoenetako bat sortu duen.

Informazio praktikoa

Nola iritsi

Lehenengo ibilbidea Larreinetako funikularraren geltokian hastea gomendatzen dizugu, Trapagarango La Escontrilla auzoan. Garraio publikoan (Bizkaibus eta Renfeko C2 linea) zein ibilgailu pribatuan iritsi zaitezke honaino.

Autobús

Bizkaibus lineak ikusi

Tren

Trapagaran (Urioste geltokia) (43307582-3040183)  Ordutegiak

Vehículo privado

Jakina, ibilgailu pribatuan hurbiltzeak aukera ematen dizu askoz ere arinago mugitzeko inguru osoan.

Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoa (43.311463, -3.070415)  Google Maps-en ikusi

Alquiler y excursiones en bici

Beroutes  webgunea bisitatu

Urgebi Bikes  webgunea bisitatu

Consejos para la ruta

– Oinetako erosoak eraman paseatzeko.

– Autoz bazoaz, gogoratu txirrindulariek eta oinezkoek lehentasuna dutela.

– Bizikletaz bazoaz, erabili beti kaskoa eta kontuz ibili ibilgailuekin partekatzen diren tarteetan.

– Ingurumena, inguruko populazioa eta animaliak errespetatu.

– Zirkulazioaren arau orokorrak errespetatu.

– Gozatu naturaz zaratarik eta presarik gabe.

– Kontuz ibili, batez ere tuneletako zeharbideetan eta bidezubietan.

Atseden hartzeko unea!

Gozatu Meatzaldeko gastronomiaz zure ibilbidean

Gloria

Zierbena

Mugarri

Muskiz

Basilio

Sopuerta

Gehiago ikusi →
Ikusi ostatuak

Non lo egin

Ezagutu Meatzaldean dauden ostaturik onenak, meatze-historiaz, tradizioz eta naturaz inguratutako lekuetan. Landa-hotelak eta espazio modernoak gure lurraldeko ibilbide eta begiratoki onenetatik gertu. Esnatu egunero ingurune paregabe batean!

Ibilbidea irudietan

Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoa eta Bodovalleko meatze-hobia (Concha II meategia)

Ibilbide hau aurrekoaren osagarria da eta esperientzia osatzeko konbinatzea gomendatzen dizugu. Ibilbideak Gallarta auzoko (Abanto-Zierbena) Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoraino eramango zaitu. Hemen Meatzaldeko siderurgiaren urrezko garaiko pieza, tresna eta makinen bilduma handi bat gordetzen eta erakusten da.

Bildumaz gain, Gallartan 1895ean jaiotako Dolores Ibarruri ‘Pasionaria’ ezagunari eskainitako gune tematikoa ere badu museoak. Bisita gidatuak erakusten du nola meatzaritzak markati zituen euskal garapen industrialaren oinarriak eta inguruko familien bizimodua. Burdinaren uztiapenak paisaia erabat eraldatutako ingurunearen historia ulertzeko modurik onena da.

Concha II meategia

Meatzaritzaren Museoaren ondoan beste erakargarri bat aurki dezakezu: Concha II meategia, Bodovalle meatze-hobia deitua. Aire zabaleko ustiategi ikusgarri honetan, Euskadiko handiena, 14 milioi metro kubiko material baino gehiago hondeatu ziren bi hamarkada baino gutxiagoan.

Erauzketa egin ahal izateko, Gallarta auzoa etxez etxe mugitu zuten gaur egun duen lekuraino, eta Europako burdin meategirik handienari lekua utzi zioten, lurpeko 50 kilometroko galeriarekin. Bere begiratokira hurbiltzea amaiera ezin hobea da Ekoetxea Meatzaldearen bisitarako, paisaiaren metamorfosia dokumentatzen duen ingurumen interpretazio zentroa.

Bodovalle meatze-hobiaren neurriak ikaragarriak dira: 700 metroko perimetroa, 350 metroko diametroa eta 150 metroko sakonera duen zuloa, muinotik itsas mailaren azpitik 37 metrora jaisten dena. Izan ere, 2011n monumentu izendatu zuten.

Industria-hondakinak ibilbidean agertzen jarraitzen dute. Ortuellan, Frantzia-Belgika konpainiak eraikitako Apold-Fleisner kiskaltze-labe berezi eta iraultzailea nabarmentzen da. Monumentu izendatua, Europan bakarra, burdina aberasteko erabili zen eta gure meatzaritzaren historiaren funtsezko lekukoa da.

Labe hau interesgarria da, gainera, bere garaira aurreratuta zegoelako: fuel-olioa erabiltzen zuen ikatzaren ordez, erregaia ez zen mineralarekin nahasten eta kiskaltze-prozesuan zehar kutsadura atmosferikoa murrizten zuen sistema bat erabiltzen zuen.

Gaur egun, ekipamendu soziokultural eta administratibo gisa berrituta, haren lurpean ontziralekuaren, mineral-garbitokien eta trenbidearen zati baten hondakinak aurki daitezke, hortik igarotzen ziren minerala garraiatzeko kargatzen zen bagonetak.

Ortuellako hirigunean meatze-harrotasun sakona arnasten da. Otxartaga parkean, burdina landu zutenen omenez eraikitako monumentuak belaunaldi oso baten sakrifizioa gogorarazten digu. Oso gertu, frontoiaren ondoan, harri-zulatzailearen irudia nabarmentzen da, mazo kolpez harria zulatzen zutenen indarraren eta trebetasunaren sinboloa, mineralari bidea irekitzeko.

Ibilbidea geltokirantz doa, non Bilbao meategiko kiskaltze-labe ikaragarria gure industria-herentziaren azken lekuko zorragarri gisa aurkitzen dugu.

Ortuellatik, Orconerako Bide Berdeak (4 km) Trapagaraneraino hurbiltzen gaitu, meatze-trenbide zaharraren trazaduratik jarraitzen duen ibilbide batetik. Bide horretatik sei tunel zeharkatuko dituzu baita hiru atsedenleku aurkitu ere, ezkerraldeko herrien ikuspegi ederraz gozatzeko.

Orconeratik oinez edo bizikletaz ere itzul zaitezke Euskal Herriko Meatzaritzaren Museora. Behin bidegorria amaituta, 2 km-ko errepide txiki batek Gallartako Campodiego auzora itzuliko zaitu, ibilbide zirkular honi amaiera emateko.

Ezinbestekoak

imagen de Lurraren erraiak

Lurraren erraiak

Euskal Herriko Meatzaritza Museoak Euskadi eraldatu zuen industriaren ondarea zaintzen du. Tresnen eta makineriaren bilduma zabala funtsezkoa da meatzarien eta txirteren belaunaldien ahalegina ulertzeko. Gallartan dago, Concha II meategiaren ondoan, eta Meatzaldearen nortasunaren zaindari nagusia da.

imagen de Ekoetxearen begiratokia

Ekoetxearen begiratokia

Meatzaldeako Ekoetxeak Trianoko mendien paisaia interpretatzen du, baita haien ingurumen-birsorkuntza ere. Ortuellan eta Gallartan ditu egoitzak, eta azken honek pizgarri paregabea eskaintzen du: Concha II meategira zuzenduta dagoen begiratokia. Leku ezin hobea da inguruko paisaia definitzen duen aire zabaleko meatze-hobi handia ikusteko.

imagen de Trapagaranerainoko ibilbidea

Trapagaranerainoko ibilbidea

Ibilbide honek Meatzaldea egituratzen du, iragana eta oraina uztartuz. Ibilbideak Gallarta, Ortuella eta Trapagaran lotzen ditu, oinez edo bizikletaz egiteko aproposa den ibilbide eroso baten bidez. Bideak aire zabaleko museo bat bezala funtzionatzen du, urrats bakoitzean lagunduko dizuten aztarna industrialez beteta.

Informazio praktikoa

Nola iritsi

Nahi izanez gero, Euskal Herriko Meatzaritzaren Museora iritsi zaitezke garraio publikoan. Handik gertu, Gallarta auzoan, Bizkaibuseko hainbat geltoki daude, baita Renfe geltokia ere (Gallarta), Bilbotik C2 linean ekartzen zaituena. Museora bizikletaz ere irits zaitezke Burdin Mendiko bide berdearen bidez.

Autobús

Bizkaibus lineak ikusi

Tren

Trapagaran (Urioste geltokia) (43307582-3040183)  Ordutegiak

Vehículo privado

Jakina, ibilgailu pribatuan hurbiltzeak aukera ematen dizu askoz ere arinago mugitzeko inguru osoan.

Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoa (43.311463, -3.070415)  Ikusi Google Maps-en

Alquiler y excursiones en bici

Beroutes  webgunea bisitatu

Urgebi Bikes  webgunea bisitatu

Consejos para la ruta

– Oinetako erosoak eraman paseatzeko.

– Autoz bazoaz, gogoratu txirrindulariek eta oinezkoek lehentasuna dutela.

– Bizikletaz bazoaz, erabili beti kaskoa eta kontuz ibili ibilgailuekin partekatzen diren tarteetan.

– Ingurumena, inguruko populazioa eta animaliak errespetatu.

– Zirkulazioaren arau orokorrak errespetatu.

– Gozatu naturaz zaratarik eta presarik gabe.

– Kontuz ibili, batez ere tuneletako zeharbideetan eta bidezubietan.

Atseden hartzeko unea!

Gozatu Meatzaldeko gastronomiaz zure ibilbidean

Gehiago ikusi →
Ikusi ostatuak

Non lo egin

Ezagutu Meatzaldean dauden ostaturik onenak, meatze-historiaz, tradizioz eta naturaz inguratutako lekuetan. Landa-hotelak eta espazio modernoak gure lurraldeko ibilbide eta begiratoki onenetatik gertu. Esnatu egunero ingurune paregabe batean!

Ibilbidea irudietan

Beste ibilbide batzuk

Burdina eta mendia

Burdina eta itsasoa

Burdina eta ura

Fabrika paregabea

Lurraren erraiak
↑

¡Suscríbete al newsletter!

No te pierdas todas las novedades y promociones


Descúbrelo